Bill Gates: Từ giảm phát thải tới cải thiện đời sống người nghèo

Bill Gates, người đồng sáng lập Microsoft, đã thay đổi quan điểm về biến đổi khí hậu sau gần hai thập kỷ nỗ lực cảnh báo và tài trợ hàng tỉ đô la.

20 năm đấu tranh vì khí hậu

Trong suốt gần 20 năm, Gates đã đầu tư mạnh mẽ vào các dự án giảm khí thải, tài trợ nghiên cứu và thúc đẩy các giải pháp công nghệ xanh. Ông thường xuất hiện trong các hội nghị quốc tế, nhấn mạnh rằng “biến đổi khí hậu là một mối đe dọa nghiêm trọng, đặc biệt đối với các quốc gia nghèo”.

Quan điểm mới: Đặt con người lên hàng đầu

Trong một bài viết dài 17 trang trên GateNotes, Gates cho rằng “biến đổi khí hậu sẽ không gây diệt vong loài người, nhưng chúng ta cần chuyển hướng nguồn lực từ việc giảm độ nóng sang cải thiện đời sống của những người nghèo nhất”.

Lý do Gates đưa ra quan điểm mới

• Hiệu quả thực tiễn: Đầu tư vào y tế, nông nghiệp và xóa đói có thể giảm tử vong và cải thiện chất lượng cuộc sống nhanh hơn so với giảm 0,1°C nhiệt độ.
• Phân bố bất bình: Các thảm họa khí hậu (nóng bức, bão lũ) ảnh hưởng nặng nề nhất tới người nghèo, trong khi người giàu có khả năng di dời, bảo vệ tài sản.
• Chi phí: Các dự án giảm phát thải quy mô lớn tiêu tốn hàng tỷ đô la, trong khi một khoản đầu tư tương đương vào vaccine hay phòng chống bệnh sốt rét có thể cứu sống hàng triệu người.

Phản ứng của cộng đồng

Quan điểm của Gates đã gây ra nhiều tranh cãi. Một số nhà hoạt động môi trường cho rằng ông “quay xe” vì vẫn sử dụng máy bay riêng, trong khi các tờ báo như FastCompany và New York Times ghi nhận rằng Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu mà chỉ đề xuất đổi chiến lược – từ mục tiêu giảm khí thải ngắn hạn sang các dự án phát triển con người.

Đầu tư vào những lĩnh vực mang lại lợi ích đa chiều

Gates nhấn mạnh ba hướng đầu tư chính:

1. Nông nghiệp bền vững: Phát triển giống cây trồng chịu hạn, cải thiện quản lý đất đai để giảm phát thải methane từ nông nghiệp.
2. Y tế toàn cầu: Hỗ trợ vaccine, phòng chống sốt rét, bệnh truyền nhiễm – những yếu tố quyết định sức khỏe cộng đồng hơn bất kỳ mức tăng nhiệt độ nhẹ nào.
3. Xóa đói giảm nghèo: Đảm bảo nguồn thực phẩm ổn định, giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập không bền vững.

Kết luận: Cân bằng giữa môi trường và con người

Gates cho rằng, nếu phải lựa chọn giữa “giảm 0,1°C” và “tiêu diệt bệnh sốt rét”, chúng ta nên ưu tiên giải quyết các vấn đề y tế vì chúng ảnh hưởng trực tiếp tới tính mạng. Quan điểm này không phủ nhận tầm quan trọng của biến đổi khí hậu, mà đề xuất một cách tiếp cận toàn diện hơn, nơi nguồn lực được phân bổ hợp lý giữa bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống.

Trong bối cảnh COP30 diễn ra tại Brazil (10‑21/11/2024), Gates kêu gọi các nhà lãnh đạo quốc tế xem xét lại ngân sách khí hậu, chuyển một phần vào các dự án xã hội thực tiễn. Liệu quan điểm này sẽ thay đổi cách chúng ta đối mặt với thách thức toàn cầu?

Hãy chia sẻ ý kiến của bạn: Bạn nghĩ nguồn lực nên ưu tiên cho giảm phát thải hay cải thiện đời sống người nghèo?