Nội dung chính
Việt Nam xuất khẩu bột cá đạt 300 triệu USD vào năm 2025, khẳng định vị thế là nguồn cung phụ phẩm hải sản chiến lược cho thị trường toàn cầu.
Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), công bố rằng kim ngạch xuất khẩu bột cá trong năm 2025 đạt khoảng 300 triệu USD. Con số này chỉ tính cho xuất khẩu, chưa bao gồm tiêu thụ nội địa, cho thấy tiềm năng chưa được khai thác đầy đủ.
1. Bột cá: Giá trị và ứng dụng đa dạng
Bột cá là nguồn protein, axit amin và chất béo phong phú, được dùng làm thức ăn cho gia súc, gia cầm, thủy sản và thậm chí thú cưng. Ngoài ra, nó còn ứng dụng trong sản xuất phân bón hữu cơ, giúp cải thiện độ phì của đất.
2. Thị trường toàn cầu – Trung Quốc dẫn đầu nhập khẩu
Theo số liệu quốc tế, nhu cầu nhập khẩu bột cá đang tăng mạnh. Peru là nhà sản xuất lớn nhất (≈20% sản lượng toàn cầu), trong khi Trung Quốc chiếm tới 90% tổng nhập khẩu bột cá, trở thành khách hàng lớn nhất của Việt Nam.
3. Nguồn cung nội địa: Sản lượng thủy sản và phụ phẩm
Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản Việt Nam đạt 9,95 triệu tấn, trong đó nuôi trồng chiếm 6,1 triệu tấn (+5,1% so với 2024). Sản lượng thức ăn thủy sản lên tới 5,39 triệu tấn, tạo nguồn nguyên liệu dồi dào cho bột cá.
4. Doanh nghiệp Việt Nam biến phế phẩm thành lợi nhuận
Tại TP.HCM, Công ty TNHH Phúc Lộc thu mua khoảng 60 tấn phế phẩm hằng ngày, sản xuất 4 000‑5 000 tấn bột cá mỗi năm, mang lại doanh thu 72‑90 tỷ đồng. Nếu nâng cao hàm lượng đạm lên 64 %, công ty có thể giảm nhập khẩu 140 000 tấn bột cá mỗi năm.
Công ty TNHH Tứ Hải xử lý xương cá đục thành sản phẩm khô, xuất khẩu sang Nhật với giá 10 USD/kg, thu về 10‑12 tỷ đồng/năm. Viện Nghiên cứu hải sản phía Nam cũng khai thác ghẹ tạp để sản xuất riêu ghẹ đóng hộp và bột chitosan – nguyên liệu y tế có giá tới 1 000 USD/kg.
5. Triển vọng 2030: Phụ phẩm hải sản thành “vàng xanh”
Theo dự báo, đến 2030, sản lượng phụ phẩm tôm sẽ đạt 650 000 tấn (giá trị 80‑100 triệu USD) và cá tra 1,3 triệu tấn (giá trị hơn 500 triệu USD). Những nguyên liệu này có thể chuyển đổi thành peptide, enzyme sinh học, vật liệu sinh học và bao bì phân hủy – những sản phẩm đang được các thị trường châu Âu và Mỹ săn đón.
TS Phạm Quốc Huy, Trưởng Phân viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam, nhấn mạnh rằng việc đưa phụ phẩm vào chuỗi giá trị đòi hỏi chính sách thuế ưu đãi, tín dụng xanh và hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và chính quyền. Khi đó, “rác thải” sẽ trở thành nguồn “vàng xanh”, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và nâng tầm vị thế thủy sản Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Nhìn chung, việc khai thác bột cá và các phụ phẩm hải sản không chỉ tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn góp phần xây dựng mô hình nông nghiệp xanh, bền vững. Doanh nghiệp nào sớm đầu tư công nghệ và mở rộng quy mô sẽ nắm bắt được lợi thế cạnh tranh lâu dài.
Bạn có quan tâm đến việc phát triển sản phẩm phụ phẩm hải sản? Hãy chia sẻ ý kiến và đăng ký nhận bản tin để cập nhật những xu hướng mới nhất.